Testi in vigore: Macedonia

ЗАКОН ЗА МЕДИЈАЦИЈА (Службен весник на РСМ, бр. 294 од 27.12.2021)

I. ОПШТИ ОДРЕДБИ

Член 1 — Предмет и подрачје на примена

(1) "Со овој закон се уредува медијацијата во спорните односи во кои страните можат слободно да располагаат со своите барања."

(2) Медијацијата се применува при имотно правни спорови, семејни спорови, работни спорови, трговски спорови, потрошувачки спорови, осигурителни спорови, спорови од нотарски платни налози, образованието, безбедност и здравје при работа, здравствена заштита, животна средина, дискриминација, граѓанска одговорност за навреда и клевета и во други спорни односи.

(3) "Одредбите од овој закон се применуваат и во кривични предмети, доколку со посебен закон поинаку не е определено."

Член 2 — Цел на Законот

"Целта на овој закон е да го олесни пристапот до постапката на медијација како алтернативна постапка за решавање на споровите" и да се подигне свеста за нејзината вредност.

Член 3 — Дефиниции

Членот содржи дефиниции на: медијација, медијатор, постапка на медијација, страна во постапката, трето лице, Комора на медијатори, Национален совет, Именик, лиценциран обучувач и други поврзани термини.

Член 4 — Видови на медијација

(1) "Според начинот на поведување, медијацијата може да се одвива како доброволна, договорна и законски определена."

(4) "Законски определена медијација е задолжителниот обид за медијација."

II. НАЧЕЛА НА МЕДИЈАЦИЈА

Член 6 — Начела на постапката

"Медијацијата се спроведува согласно со начелото на доброволност, рамноправност и неформалност, непристрасност, доверливост, достапност на информации, еднаквост, правичност, ефикасност и економичност."

Член 9 — Непристрасност

"Во постапката за медијација медијаторот е непристрасен како во однос на страните така и во однос на предметот на спорот."

Член 10 — Доверливост

(1) "Во постапката на медијација јавноста е исклучена."

(3) "Информациите и писмената што произлегуваат или се поврзани со постапката остануваат доверливи."

(5) "Предлозите изнесени во текот на медијацијата не можат да се користат во судска или друга постапка."

Член 11 — Достапност на информации за медијацијата во други постапки

"Не е дозволено во судска или друга постапка да се повикаат на факти, да сведочат или да предлагаат како доказ" мислења, предлози и исправи настанати во текот на постапката на медијација.

Член 14 — Ефикасност и економичност

"Постапката на медијацијата е економична, ефикасна и брза постапка до која страните имаат лесен и еднаков пристап."

IV. ПОСТАПКА НА МЕДИЈАЦИЈА

Член 17 (став 3) — Барање и покана

"Медијаторот до кој е упатено барањето, должен е во рок од три работни дена да постапи по барањето и да упати покана."

Член 18 (став 4) — Започнување на постапка на медијација

"Медијаторот е должен најдоцна во рок од три работни дена да закаже средба."

Член 20 — Застареност и преклузија

(1) "Со поднесување на барање за поведување на постапка на медијација започнува прекин на рокот за застареност."

(3) "Страните кои започнале постапка на медијација немаат право истовремено да започнат судска, арбитражна или постапка пред друг медијатор."

Член 22 (став 3) — Судир на интереси

"Неспојливо е вршењето на медијаторски работи со вршењето на функцијата судија."

Член 23 — Обврски на медијаторот

(1) "Медијаторот е должен пред започнување да ги запознае страните со начелата, целите на медијацијата" , улогата на медијаторот, правилата на постапката и трошоците.

(4) "Медијаторот има обврска предлозите и ставовите на едната страна да и ги пренесе на другата."

Член 24 (став 2) — Изнесување на предлози

"Медијаторот е должен на секоја страна да и даде можност да се произнесе по предлозите."

Член 25 — Завршување на постапката на медијација

Постапката завршува со: писмена спогодба; делумна спогодба; писмена изјава на медијаторот дека натамошното спроведување на постапката не е целисходно; отстапување на страна; престанување на правното лице кое е страна; смрт на страна; престанување на медијаторот; забрана на медијаторот; или истек на 90 дена од поведувањето на постапката.

Член 26 — Спогодба

(1) "Спогодбата се смета за постигната на денот кога страните постигнале согласност."

(2) "Медијаторот ја изготвува спогодбата во рок од три работни дена."

Член 28 — Спогодбата како извршна исправа

Спогодбата постигната во постапка на медијација пред суд може да се солемнизира кај нотар за да стекне својство на извршна исправа; солемнизирањето може да се изврши на целата територија на државата, без оглед на местото каде што се одвивала медијацијата.

Член 29 — Примена на Законот за облигационите односи

"За склучувањето, дејството и престанувањето на спогодбата се применуваат одредбите од Законот за облигационите односи."

Член 30 — Одговорност за штета

(1) "Медијаторот е одговорен за штетата што ја причинил со незаконско спроведување на дејствија."

(3) Медијаторот е должен да склучи договор за задолжително осигурување од одговорност со минимална сума на осигурување од 1.000.000,00 денари годишно.

VII. МЕДИЈАТОР

Член 51 (став 1) — Услови за медијатор

Медијатор може да биде "деловно способно физичко лице кое поседува лиценца за вршење на медијаторски работи" , издадена од Националниот совет за медијација.

VIII. ОБЕЗБЕДУВАЊЕ, СЛЕДЕЊЕ И ОЦЕНУВАЊЕ НА КВАЛИТЕТ НА РАБОТИТЕ НА МЕДИЈАЦИЈАТА

Член 63 — Национален совет за медијација

"Квалитетот на работите на медијацијата го обезбедува, следи и оценува Национален совет за медијација, независно и самостојно."

Член 66 — Делокруг на работа на Советот

Советот, "врз основа на начелото на самостојност, стручност и независност", утврдува исполнетост на условите и издава, односно укинува лиценци за медијатори, за медијатори за специфични области и за обучувачи на медијатори; акредитира програми за обука; утврдува методологија за следење и оценување на квалитетот на работењето на медијаторите; поднесува иницијативи за унапредување на законодавството и за поширoко запознавање на граѓаните со правото на користење на медијацијата.

Завршни одредби

[Нота: делот од Законот со завршните и преодните одредби (вклучувајќи ја одредбата за влегувањето во сила и за престанувањето на важноста на претходниот Закон за медијација од 2013 година, Сл. весник бр. 188/13, 148/15, 192/15 и 55/16) не можеше да биде преземен буквално преку алатките достапни за оваа проверка, бидејќи се наоѓа на страниците по крајот на делот што можеше да се обработи. Според резимето објавено од Стопанската комора на Северна Македонија, Законот е донесен на 23.12.2021 година, објавен во Службен весник на РСМ бр. 294 од 27.12.2021 година, а влегол во примена осмиот ден од објавувањето (околу 4 јануари 2022 година), при што го замени и стави вон сила претходниот Закон за медијација (Сл. весник бр. 188/13, 148/15, 192/15 и 55/16).]

---

Закон за парничната постапка — обврска за обид за медијација во стопанските спорови (Службен весник на РМ бр. 124/15 од 23.7.2015, во примена од 31.1.2016)

Член 461

Странките се должни, "пред поднесувањето на тужбата да се обидат спорот да го решат по пат на медијација" — обврска што важи за споровите за парични побарувања до 1.000.000 денари, поведени со тужба пред надлежниот суд.

Тужителот е должен да приложи писмен доказ, издаден од медијатор, дека обидот за решавање на спорот преку медијација не успеал; во отсуство на тој доказ, судот ја отфрла тужбата.

Traduzione non ufficiale.

LEGGE SULLA MEDIAZIONE (Gazzetta Ufficiale della RSM, n. 294 del 27.12.2021)

I. DISPOSIZIONI GENERALI

Articolo 1 — Oggetto e ambito di applicazione

(1) "Con la presente legge si disciplina la mediazione nei rapporti controversi in cui le parti possono disporre liberamente delle proprie pretese."

(2) La mediazione si applica alle controversie patrimoniali, alle controversie familiari, alle controversie di lavoro, alle controversie commerciali, alle controversie di consumo, alle controversie assicurative, alle controversie relative ai decreti ingiuntivi notarili, all'istruzione, alla sicurezza e salute sul lavoro, alla tutela sanitaria, all'ambiente, alla discriminazione, alla responsabilità civile per ingiuria e diffamazione, nonché ad altri rapporti controversi.

(3) "Le disposizioni della presente legge si applicano anche nei procedimenti penali, salvo che una legge speciale disponga diversamente."

Articolo 2 — Scopo della legge

"Lo scopo della presente legge è agevolare l'accesso alla procedura di mediazione quale procedura alternativa per la risoluzione delle controversie" e accrescere la consapevolezza del suo valore.

Articolo 3 — Definizioni

L'articolo contiene le definizioni di: mediazione, mediatore, procedimento di mediazione, parte del procedimento, terzo, Camera dei mediatori, Consiglio nazionale, Albo, formatore abilitato e altri termini collegati.

Articolo 4 — Tipi di mediazione

(1) "In base alla modalità di avvio, la mediazione può svolgersi come volontaria, contrattuale e stabilita per legge."

(4) "La mediazione stabilita per legge è il tentativo obbligatorio di mediazione."

II. PRINCIPI DELLA MEDIAZIONE

Articolo 6 — Principi del procedimento

"La mediazione si svolge secondo i principi di volontarietà, parità delle parti e informalità, imparzialità, riservatezza, accessibilità delle informazioni, uguaglianza, equità, efficienza ed economicità."

Articolo 9 — Imparzialità

"Nel procedimento di mediazione il mediatore è imparziale sia nei confronti delle parti sia nei confronti dell'oggetto della controversia."

Articolo 10 — Riservatezza

(1) "Nel procedimento di mediazione il pubblico è escluso."

(3) "Le informazioni e i documenti che derivano dal procedimento o che ad esso sono collegati restano riservati."

(5) "Le proposte formulate nel corso della mediazione non possono essere utilizzate in un procedimento giudiziario o in altro procedimento."

Articolo 11 — Inutilizzabilità delle informazioni della mediazione in altri procedimenti

"Non è consentito, in un procedimento giudiziario o di altro tipo, invocare fatti, testimoniare o proporre come prova" opinioni, proposte e atti formatisi nel corso del procedimento di mediazione.

Articolo 14 — Efficienza ed economicità

"Il procedimento di mediazione è un procedimento economico, efficiente e rapido, al quale le parti hanno un accesso agevole e paritario."

IV. PROCEDIMENTO DI MEDIAZIONE

Articolo 17 (comma 3) — Richiesta e invito

"Il mediatore cui è rivolta la richiesta è tenuto, entro tre giorni lavorativi, a dare seguito alla richiesta e a inviare l'invito."

Articolo 18 (comma 4) — Avvio del procedimento di mediazione

"Il mediatore è tenuto, entro tre giorni lavorativi al più tardi, a fissare un incontro."

Articolo 20 — Prescrizione e decadenza

(1) "Con la presentazione della richiesta di avvio del procedimento di mediazione inizia l'interruzione del termine di prescrizione."

(3) "Le parti che hanno avviato un procedimento di mediazione non hanno diritto di avviare contemporaneamente un procedimento giudiziario, arbitrale o dinanzi a un altro mediatore."

Articolo 22 (comma 3) — Conflitto di interessi

"L'esercizio delle funzioni di mediatore è incompatibile con l'esercizio della funzione di giudice."

Articolo 23 — Obblighi del mediatore

(1) "Il mediatore è tenuto, prima dell'avvio, a informare le parti sui principi e sugli obiettivi della mediazione" , sul ruolo del mediatore, sulle regole del procedimento e sui costi.

(4) "Il mediatore ha l'obbligo di comunicare all'altra parte le proposte e le posizioni espresse da una parte."

Articolo 24 (comma 2) — Formulazione delle proposte

"Il mediatore è tenuto a dare a ciascuna parte la possibilità di pronunciarsi sulle proposte."

Articolo 25 — Conclusione del procedimento di mediazione

Il procedimento si conclude con: un accordo scritto; un accordo parziale; una dichiarazione scritta del mediatore che attesti la non opportunità di proseguire il procedimento; il recesso di una parte; l'estinzione della persona giuridica parte del procedimento; la morte di una parte; la cessazione dell'incarico del mediatore; un divieto imposto al mediatore; oppure lo scadere di 90 giorni dall'avvio del procedimento.

Articolo 26 — Accordo

(1) "L'accordo si considera raggiunto nel giorno in cui le parti hanno raggiunto il consenso."

(2) "Il mediatore redige l'accordo entro tre giorni lavorativi."

Articolo 28 — L'accordo quale titolo esecutivo

L'accordo raggiunto in un procedimento di mediazione avviato dinanzi al tribunale può essere reso esecutivo mediante solennizzazione da parte di un notaio, acquisendo così natura di titolo esecutivo; la solennizzazione può essere effettuata su tutto il territorio nazionale, indipendentemente dal luogo in cui si è svolta la mediazione.

Articolo 29 — Applicazione della Legge sui rapporti obbligatori

"Per la conclusione, gli effetti e l'estinzione dell'accordo si applicano le disposizioni della Legge sui rapporti obbligatori."

Articolo 30 — Responsabilità per danno

(1) "Il mediatore risponde del danno cagionato con lo svolgimento illegittimo delle proprie attività."

(3) Il mediatore è tenuto a stipulare un'assicurazione di responsabilità civile obbligatoria con un massimale minimo annuo di 1.000.000,00 di denari.

VII. IL MEDIATORE

Articolo 51 (comma 1) — Requisiti per il mediatore

Può essere mediatore "la persona fisica dotata di capacità di agire che possieda la licenza per l'esercizio dell'attività di mediatore" , rilasciata dal Consiglio nazionale per la mediazione.

VIII. GARANZIA, MONITORAGGIO E VALUTAZIONE DELLA QUALITÀ DELL'ATTIVITÀ DI MEDIAZIONE

Articolo 63 — Consiglio nazionale per la mediazione

"La qualità dell'attività di mediazione è garantita, monitorata e valutata dal Consiglio nazionale per la mediazione, in modo indipendente e autonomo."

Articolo 66 — Competenze del Consiglio

Il Consiglio, "in base al principio di autonomia, competenza tecnica e indipendenza", accerta il possesso dei requisiti e rilascia, ovvero revoca, le licenze dei mediatori, dei mediatori per settori specifici e dei formatori di mediatori; accredita i programmi di formazione; stabilisce la metodologia per il monitoraggio e la valutazione della qualità dell'attività dei mediatori; propone iniziative per il miglioramento della legislazione e per una più ampia informazione dei cittadini sul diritto di avvalersi della mediazione.

Disposizioni finali

[Nota: la parte della legge recante le disposizioni finali e transitorie — inclusa la norma sull'entrata in vigore e quella che dichiara l'abrogazione della precedente Legge sulla mediazione del 2013 (Gazzetta Ufficiale n. 188/13, 148/15, 192/15 e 55/16) — non ha potuto essere acquisita testualmente con gli strumenti disponibili per questa ricerca, poiché si trova nelle pagine successive alla parte del documento effettivamente elaborata. Secondo la sintesi pubblicata dalla Camera di Commercio della Macedonia del Nord, la legge è stata approvata il 23.12.2021, pubblicata sulla Gazzetta Ufficiale della RSM n. 294 del 27.12.2021, ed è entrata in applicazione l'ottavo giorno dalla pubblicazione (attorno al 4 gennaio 2022), sostituendo e abrogando la precedente Legge sulla mediazione (Gazzetta Ufficiale n. 188/13, 148/15, 192/15 e 55/16).]

---

Legge sulla procedura civile — obbligo del tentativo di mediazione nelle controversie commerciali (Gazzetta Ufficiale della RM n. 124/15 del 23.7.2015, in applicazione dal 31.1.2016)

Articolo 461

Le parti sono tenute, "prima di proporre la causa, a tentare di risolvere la controversia mediante mediazione" — obbligo che si applica alle controversie relative a crediti pecuniari fino a 1.000.000 di denari, promosse con citazione dinanzi al tribunale competente.

L'attore deve allegare la prova scritta, rilasciata dal mediatore, che il tentativo di risoluzione della controversia mediante mediazione non ha avuto esito positivo; in mancanza di tale prova, il tribunale respinge la domanda.

Unofficial translation.

LAW ON MEDIATION (Official Gazette of the RNM, No. 294 of 27.12.2021)

I. GENERAL PROVISIONS

Article 1 — Subject matter and scope of application

(1) "This Law regulates mediation in disputed relations in which the parties may freely dispose of their claims."

(2) Mediation applies to property-law disputes, family disputes, labour disputes, commercial disputes, consumer disputes, insurance disputes, disputes arising from notarial payment orders, education, occupational safety and health, healthcare, the environment, discrimination, civil liability for insult and defamation, and other disputed relations.

(3) "The provisions of this Law also apply in criminal matters, unless otherwise provided by a special law."

Article 2 — Purpose of the Law

"The purpose of this Law is to facilitate access to the mediation procedure as an alternative procedure for resolving disputes" and to raise awareness of its value.

Article 3 — Definitions

This article contains the definitions of: mediation, mediator, mediation procedure, party to the procedure, third party, Chamber of Mediators, National Council, Register, licensed trainer, and other related terms.

Article 4 — Types of mediation

(1) "According to the manner of its initiation, mediation may take place as voluntary, contractual, and statutorily mandated."

(4) "Statutorily mandated mediation is the mandatory attempt at mediation."

II. PRINCIPLES OF MEDIATION

Article 6 — Principles of the procedure

"Mediation is conducted in accordance with the principles of voluntariness, equal standing and informality, impartiality, confidentiality, availability of information, equality, fairness, efficiency and cost-effectiveness."

Article 9 — Impartiality

"In the mediation procedure, the mediator is impartial both towards the parties and towards the subject matter of the dispute."

Article 10 — Confidentiality

(1) "In the mediation procedure, the public is excluded."

(3) "Information and documents arising from or related to the procedure remain confidential."

(5) "Proposals made during mediation may not be used in court or other proceedings."

Article 11 — Non-usability of mediation-related information in other proceedings

"It is not permitted, in court or other proceedings, to invoke facts, testify, or offer as evidence" opinions, proposals and documents arising in the course of the mediation procedure.

Article 14 — Efficiency and cost-effectiveness

"The mediation procedure is an economical, efficient and swift procedure to which the parties have easy and equal access."

IV. MEDIATION PROCEDURE

Article 17 (paragraph 3) — Request and invitation

"The mediator to whom the request is addressed is obliged, within three working days, to act upon the request and send the invitation."

Article 18 (paragraph 4) — Commencement of mediation proceedings

"The mediator is obliged, no later than three working days, to schedule a meeting."

Article 20 — Limitation and preclusion

(1) "The filing of a request to initiate mediation proceedings triggers the interruption of the limitation period."

(3) "Parties who have initiated mediation proceedings are not entitled to simultaneously initiate court, arbitration, or proceedings before another mediator."

Article 22 (paragraph 3) — Conflict of interest

"The performance of mediator's duties is incompatible with holding the office of judge."

Article 23 — Duties of the mediator

(1) "The mediator is obliged, before commencing, to inform the parties of the principles and the objectives of mediation" , the mediator's role, the rules of the procedure and the costs.

(4) "The mediator has the duty to convey to the other party the proposals and positions expressed by one party."

Article 24 (paragraph 2) — Presentation of proposals

"The mediator is obliged to give each party the opportunity to express its position on the proposals."

Article 25 — Termination of the mediation procedure

The procedure ends with: a written settlement agreement; a partial settlement agreement; a written statement by the mediator that continuation is no longer purposeful; withdrawal by a party; cessation of the legal-person party; the death of a party; cessation of the mediator's mandate; a ban imposed on the mediator; or the expiry of 90 days from the initiation of the procedure.

Article 26 — Settlement agreement

(1) "The settlement agreement is deemed reached on the day the parties reach consensus."

(2) "The mediator drafts the settlement agreement within three working days."

Article 28 — The settlement agreement as an enforceable instrument

A settlement agreement reached in a mediation procedure initiated before a court may be rendered enforceable through solemnisation by a notary, thereby acquiring the status of an enforceable instrument; such solemnisation may be carried out anywhere in the national territory, regardless of where the mediation took place.

Article 29 — Application of the Law on Obligations

"The conclusion, effect and termination of the settlement agreement are governed by the provisions of the Law on Obligations."

Article 30 — Liability for damage

(1) "The mediator is liable for damage caused by unlawfully carrying out his or her activities."

(3) The mediator is required to conclude a mandatory professional liability insurance contract with a minimum annual insured sum of 1,000,000.00 denars.

VII. THE MEDIATOR

Article 51 (paragraph 1) — Requirements for a mediator

A mediator may be "a legally capable natural person who holds a licence to perform mediator's activities" , issued by the National Council for Mediation.

VIII. ASSURANCE, MONITORING AND EVALUATION OF THE QUALITY OF MEDIATION ACTIVITIES

Article 63 — National Council for Mediation

"The quality of mediation activities is ensured, monitored and evaluated by the National Council for Mediation, independently and autonomously."

Article 66 — Competences of the Council

The Council, "on the basis of the principle of autonomy, professional competence and independence", establishes fulfilment of requirements and issues, or revokes, licences for mediators, mediators for specific fields and mediator trainers; accredits training programmes; establishes the methodology for monitoring and evaluating the quality of mediators' work; puts forward initiatives to improve legislation and to raise public awareness of the right to make use of mediation.

Final provisions

[Note: the part of the Law containing the final and transitional provisions — including the provision on entry into force and the provision repealing the previous 2013 Law on Mediation (Official Gazette Nos. 188/13, 148/15, 192/15 and 55/16) — could not be retrieved verbatim with the tools available for this research, as it lies beyond the portion of the document that could actually be processed. According to the summary published by the Economic Chamber of North Macedonia, the Law was adopted on 23.12.2021, published in the Official Gazette of the RNM No. 294 of 27.12.2021, and entered into application on the eighth day after publication (around 4 January 2022), thereby replacing and repealing the previous Law on Mediation (Official Gazette Nos. 188/13, 148/15, 192/15 and 55/16).]

---

Law on Civil Procedure — obligation to attempt mediation in commercial disputes (Official Gazette of the RM No. 124/15 of 23.7.2015, applicable from 31.1.2016)

Article 461

The parties are obliged, "before filing the claim, to attempt to resolve the dispute through mediation" — an obligation applying to disputes over monetary claims up to 1,000,000 denars, brought by claim before the competent court.

The claimant must attach written evidence, issued by a mediator, that the attempt to resolve the dispute through mediation was unsuccessful; in the absence of such evidence, the court rejects the claim.

Traduction non officielle.

LOI SUR LA MÉDIATION (Journal officiel de la RMN, n° 294 du 27.12.2021)

I. DISPOSITIONS GÉNÉRALES

Article 1er — Objet et champ d'application

(1) « La présente loi régit la médiation dans les rapports litigieux dans lesquels les parties peuvent disposer librement de leurs prétentions. »

(2) La médiation s'applique aux litiges patrimoniaux, aux litiges familiaux, aux litiges du travail, aux litiges commerciaux, aux litiges de consommation, aux litiges d'assurance, aux litiges relatifs aux injonctions de payer notariées, à l'éducation, à la sécurité et à la santé au travail, aux soins de santé, à l'environnement, à la discrimination, à la responsabilité civile pour injure et diffamation, ainsi qu'à d'autres rapports litigieux.

(3) « Les dispositions de la présente loi s'appliquent également en matière pénale, sauf disposition contraire d'une loi spéciale. »

Article 2 — Objet de la loi

« La présente loi a pour objet de faciliter l'accès à la procédure de médiation en tant que procédure alternative de règlement des différends » et de sensibiliser à sa valeur.

Article 3 — Définitions

Cet article contient les définitions de : médiation, médiateur, procédure de médiation, partie à la procédure, tiers, Chambre des médiateurs, Conseil national, Registre, formateur agréé et autres notions connexes.

Article 4 — Types de médiation

(1) « Selon son mode d'engagement, la médiation peut se dérouler comme volontaire, conventionnelle ou légalement obligatoire. »

(4) « La médiation légalement obligatoire est la tentative obligatoire de médiation. »

II. PRINCIPES DE LA MÉDIATION

Article 6 — Principes de la procédure

« La médiation est menée conformément aux principes de volontariat, d'égalité des parties et d'informalité, d'impartialité, de confidentialité, d'accessibilité de l'information, d'égalité, d'équité, d'efficacité et d'économie. »

Article 9 — Impartialité

« Dans la procédure de médiation, le médiateur est impartial tant à l'égard des parties qu'à l'égard de l'objet du litige. »

Article 10 — Confidentialité

(1) « La procédure de médiation se déroule à huis clos, le public en étant exclu. »

(3) « Les informations et les documents résultant de la procédure ou qui y sont liés demeurent confidentiels. »

(5) « Les propositions formulées au cours de la médiation ne peuvent être utilisées dans une procédure judiciaire ou autre. »

Article 11 — Inutilisabilité des informations de la médiation dans d'autres procédures

« Il n'est pas permis, dans une procédure judiciaire ou autre, d'invoquer des faits, de témoigner ou de proposer comme preuve » des avis, propositions et actes issus de la procédure de médiation.

Article 14 — Efficacité et économie

« La procédure de médiation est une procédure économique, efficace et rapide, à laquelle les parties ont un accès aisé et égal. »

IV. PROCÉDURE DE MÉDIATION

Article 17 (alinéa 3) — Demande et invitation

« Le médiateur auquel la demande est adressée est tenu, dans un délai de trois jours ouvrables, de donner suite à la demande et d'envoyer l'invitation. »

Article 18 (alinéa 4) — Ouverture de la procédure de médiation

« Le médiateur est tenu, au plus tard dans un délai de trois jours ouvrables, de fixer une rencontre. »

Article 20 — Prescription et forclusion

(1) « Le dépôt d'une demande d'ouverture de la procédure de médiation entraîne l'interruption du délai de prescription. »

(3) « Les parties qui ont engagé une procédure de médiation n'ont pas le droit d'engager simultanément une procédure judiciaire, arbitrale ou devant un autre médiateur. »

Article 22 (alinéa 3) — Conflit d'intérêts

« L'exercice des fonctions de médiateur est incompatible avec l'exercice de la fonction de juge. »

Article 23 — Obligations du médiateur

(1) « Le médiateur est tenu, avant le début de la procédure, d'informer les parties des principes et des objectifs de la médiation » , du rôle du médiateur, des règles de la procédure et des coûts.

(4) « Le médiateur a l'obligation de transmettre à l'autre partie les propositions et les positions exprimées par une partie. »

Article 24 (alinéa 2) — Présentation des propositions

« Le médiateur est tenu de donner à chaque partie la possibilité de se prononcer sur les propositions. »

Article 25 — Fin de la procédure de médiation

La procédure prend fin par : un accord écrit ; un accord partiel ; une déclaration écrite du médiateur constatant qu'il n'est plus opportun de poursuivre la procédure ; le retrait d'une partie ; la cessation de la personne morale partie à la procédure ; le décès d'une partie ; la cessation des fonctions du médiateur ; une interdiction frappant le médiateur ; ou l'expiration d'un délai de 90 jours à compter de l'ouverture de la procédure.

Article 26 — Accord

(1) « L'accord est réputé conclu le jour où les parties sont parvenues à un consentement. »

(2) « Le médiateur rédige l'accord dans un délai de trois jours ouvrables. »

Article 28 — L'accord en tant que titre exécutoire

L'accord conclu dans le cadre d'une procédure de médiation engagée devant le tribunal peut être rendu exécutoire par une solennisation effectuée par un notaire, acquérant ainsi la valeur de titre exécutoire ; cette solennisation peut être réalisée sur l'ensemble du territoire national, indépendamment du lieu où s'est déroulée la médiation.

Article 29 — Application de la loi sur les rapports obligataires

« La conclusion, les effets et l'extinction de l'accord sont régis par les dispositions de la loi sur les rapports obligataires. »

Article 30 — Responsabilité pour dommage

(1) « Le médiateur répond du dommage causé par l'accomplissement illicite de ses actes. »

(3) Le médiateur est tenu de souscrire une assurance responsabilité civile professionnelle obligatoire, avec un plafond minimal annuel de 1 000 000,00 denars.

VII. LE MÉDIATEUR

Article 51 (alinéa 1er) — Conditions requises pour être médiateur

Peut être médiateur « toute personne physique jouissant de la capacité juridique et titulaire d'une licence d'exercice de l'activité de médiateur » , délivrée par le Conseil national de la médiation.

VIII. GARANTIE, SUIVI ET ÉVALUATION DE LA QUALITÉ DES ACTIVITÉS DE MÉDIATION

Article 63 — Conseil national de la médiation

« La qualité des activités de médiation est assurée, suivie et évaluée par le Conseil national de la médiation, de manière indépendante et autonome. »

Article 66 — Compétences du Conseil

Le Conseil, « sur la base du principe d'autonomie, de compétence professionnelle et d'indépendance », constate le respect des conditions requises et délivre, ou retire, les licences des médiateurs, des médiateurs pour des domaines spécifiques et des formateurs de médiateurs ; accrédite les programmes de formation ; établit la méthodologie de suivi et d'évaluation de la qualité du travail des médiateurs ; formule des initiatives visant à améliorer la législation et à mieux informer les citoyens de leur droit de recourir à la médiation.

Dispositions finales

[Note : la partie de la loi contenant les dispositions finales et transitoires — y compris la disposition relative à l'entrée en vigueur et celle abrogeant la précédente loi sur la médiation de 2013 (Journal officiel n° 188/13, 148/15, 192/15 et 55/16) — n'a pas pu être obtenue textuellement avec les outils disponibles pour cette recherche, car elle se situe au-delà de la partie du document effectivement traitée. Selon la synthèse publiée par la Chambre de commerce de Macédoine du Nord, la loi a été adoptée le 23.12.2021, publiée au Journal officiel de la RMN n° 294 du 27.12.2021, et est entrée en application le huitième jour suivant sa publication (aux alentours du 4 janvier 2022), remplaçant et abrogeant ainsi la précédente loi sur la médiation (Journal officiel n° 188/13, 148/15, 192/15 et 55/16).]

---

Loi sur la procédure civile — obligation de tentative de médiation dans les litiges commerciaux (Journal officiel de la RM n° 124/15 du 23.7.2015, applicable à compter du 31.1.2016)

Article 461

Les parties sont tenues, « avant d'introduire l'action, de tenter de résoudre le litige par voie de médiation » — obligation applicable aux litiges portant sur des créances pécuniaires jusqu'à 1 000 000 de denars, introduits par voie d'action devant le tribunal compétent.

Le demandeur doit joindre la preuve écrite, délivrée par un médiateur, que la tentative de résolution du litige par la médiation a échoué ; à défaut de cette preuve, le tribunal rejette la demande.

Traducción no oficial.

LEY DE MEDIACIÓN (Boletín Oficial de la RMN, n.º 294 de 27.12.2021)

I. DISPOSICIONES GENERALES

Artículo 1 — Objeto y ámbito de aplicación

(1) «La presente ley regula la mediación en las relaciones controvertidas en las que las partes pueden disponer libremente de sus pretensiones.»

(2) La mediación se aplica a los litigios patrimoniales, los litigios familiares, los litigios laborales, los litigios comerciales, los litigios de consumo, los litigios de seguros, los litigios derivados de requerimientos de pago notariales, la educación, la seguridad y salud en el trabajo, la sanidad, el medio ambiente, la discriminación, la responsabilidad civil por injuria y difamación, y otras relaciones controvertidas.

(3) «Las disposiciones de la presente ley se aplican también en asuntos penales, salvo que una ley especial disponga otra cosa.»

Artículo 2 — Objeto de la ley

«La presente ley tiene por objeto facilitar el acceso al procedimiento de mediación como procedimiento alternativo de resolución de controversias» y aumentar la conciencia sobre su valor.

Artículo 3 — Definiciones

Este artículo contiene las definiciones de: mediación, mediador, procedimiento de mediación, parte del procedimiento, tercero, Cámara de Mediadores, Consejo Nacional, Registro, formador acreditado y otros términos relacionados.

Artículo 4 — Tipos de mediación

(1) «Según su modo de inicio, la mediación puede desarrollarse como voluntaria, contractual y legalmente obligatoria.»

(4) «La mediación legalmente obligatoria es el intento obligatorio de mediación.»

II. PRINCIPIOS DE LA MEDIACIÓN

Artículo 6 — Principios del procedimiento

«La mediación se lleva a cabo conforme a los principios de voluntariedad, igualdad de las partes e informalidad, imparcialidad, confidencialidad, disponibilidad de la información, igualdad, equidad, eficiencia y economía.»

Artículo 9 — Imparcialidad

«En el procedimiento de mediación, el mediador es imparcial tanto respecto de las partes como respecto del objeto de la controversia.»

Artículo 10 — Confidencialidad

(1) «En el procedimiento de mediación se excluye al público.»

(3) «La información y los documentos que se deriven del procedimiento o estén relacionados con él permanecen confidenciales.»

(5) «Las propuestas formuladas durante la mediación no pueden utilizarse en un procedimiento judicial o de otro tipo.»

Artículo 11 — Inutilizabilidad de la información de la mediación en otros procedimientos

«No está permitido, en un procedimiento judicial o de otro tipo, invocar hechos, testificar o proponer como prueba» opiniones, propuestas y documentos surgidos durante el procedimiento de mediación.

Artículo 14 — Eficiencia y economía

«El procedimiento de mediación es un procedimiento económico, eficiente y rápido, al que las partes tienen un acceso fácil e igualitario.»

IV. PROCEDIMIENTO DE MEDIACIÓN

Artículo 17 (apartado 3) — Solicitud e invitación

«El mediador al que se dirige la solicitud está obligado, en el plazo de tres días hábiles, a tramitar la solicitud y enviar la invitación.»

Artículo 18 (apartado 4) — Inicio del procedimiento de mediación

«El mediador está obligado, a más tardar en el plazo de tres días hábiles, a fijar una reunión.»

Artículo 20 — Prescripción y preclusión

(1) «La presentación de la solicitud de inicio del procedimiento de mediación produce la interrupción del plazo de prescripción.»

(3) «Las partes que hayan iniciado un procedimiento de mediación no tienen derecho a iniciar simultáneamente un procedimiento judicial, arbitral o ante otro mediador.»

Artículo 22 (apartado 3) — Conflicto de intereses

«El ejercicio de las funciones de mediador es incompatible con el ejercicio de la función de juez.»

Artículo 23 — Obligaciones del mediador

(1) «El mediador está obligado, antes del inicio, a informar a las partes sobre los principios y los objetivos de la mediación» , el papel del mediador, las reglas del procedimiento y los costes.

(4) «El mediador tiene la obligación de transmitir a la otra parte las propuestas y posiciones expresadas por una de las partes.»

Artículo 24 (apartado 2) — Presentación de propuestas

«El mediador está obligado a dar a cada parte la posibilidad de pronunciarse sobre las propuestas.»

Artículo 25 — Terminación del procedimiento de mediación

El procedimiento finaliza mediante: un acuerdo escrito; un acuerdo parcial; una declaración escrita del mediador que constate que ya no es oportuno continuar el procedimiento; el desistimiento de una parte; la extinción de la persona jurídica parte; el fallecimiento de una parte; el cese del mediador en su cometido; una prohibición impuesta al mediador; o el transcurso de 90 días desde el inicio del procedimiento.

Artículo 26 — Acuerdo

(1) «El acuerdo se considera alcanzado el día en que las partes hayan llegado a un consenso.»

(2) «El mediador redacta el acuerdo en el plazo de tres días hábiles.»

Artículo 28 — El acuerdo como título ejecutivo

El acuerdo alcanzado en un procedimiento de mediación iniciado ante el tribunal puede convertirse en título ejecutivo mediante su solemnización por un notario; dicha solemnización puede realizarse en todo el territorio nacional, con independencia del lugar en que se haya desarrollado la mediación.

Artículo 29 — Aplicación de la Ley de Relaciones Obligacionales

«La celebración, los efectos y la extinción del acuerdo se rigen por las disposiciones de la Ley de Relaciones Obligacionales.»

Artículo 30 — Responsabilidad por daños

(1) «El mediador responde del daño causado por la realización ilícita de sus actuaciones.»

(3) El mediador está obligado a suscribir un seguro obligatorio de responsabilidad civil profesional con una suma asegurada mínima anual de 1.000.000,00 de denares.

VII. EL MEDIADOR

Artículo 51 (apartado 1) — Requisitos para ser mediador

Puede ser mediador «la persona física con capacidad de obrar que posea la licencia para el ejercicio de la actividad de mediador» , expedida por el Consejo Nacional de Mediación.

VIII. GARANTÍA, SUPERVISIÓN Y EVALUACIÓN DE LA CALIDAD DE LAS ACTIVIDADES DE MEDIACIÓN

Artículo 63 — Consejo Nacional de Mediación

«La calidad de las actividades de mediación es garantizada, supervisada y evaluada por el Consejo Nacional de Mediación, de forma independiente y autónoma.»

Artículo 66 — Competencias del Consejo

El Consejo, «sobre la base del principio de autonomía, competencia profesional e independencia», comprueba el cumplimiento de los requisitos y expide, o revoca, las licencias de los mediadores, de los mediadores para ámbitos específicos y de los formadores de mediadores; acredita los programas de formación; establece la metodología de supervisión y evaluación de la calidad del trabajo de los mediadores; formula iniciativas para mejorar la legislación y para dar a conocer más ampliamente a los ciudadanos el derecho a recurrir a la mediación.

Disposiciones finales

[Nota: la parte de la ley que contiene las disposiciones finales y transitorias —incluida la disposición sobre la entrada en vigor y la que deroga la anterior Ley de Mediación de 2013 (Boletín Oficial n.º 188/13, 148/15, 192/15 y 55/16)— no pudo obtenerse de manera literal con las herramientas disponibles para esta investigación, ya que se encuentra más allá de la parte del documento que pudo procesarse efectivamente. Según el resumen publicado por la Cámara de Comercio de Macedonia del Norte, la ley fue aprobada el 23.12.2021, publicada en el Boletín Oficial de la RMN n.º 294 de 27.12.2021, y entró en aplicación al octavo día de su publicación (hacia el 4 de enero de 2022), sustituyendo y derogando así la anterior Ley de Mediación (Boletín Oficial n.º 188/13, 148/15, 192/15 y 55/16).]

---

Ley de Procedimiento Civil — obligación de intentar la mediación en los litigios comerciales (Boletín Oficial de la RM n.º 124/15 de 23.7.2015, aplicable desde el 31.1.2016)

Artículo 461

Las partes están obligadas, «antes de presentar la demanda, a intentar resolver el litigio mediante mediación» —obligación aplicable a los litigios por créditos pecuniarios de hasta 1.000.000 de denares, promovidos mediante demanda ante el tribunal competente.

El demandante debe adjuntar la prueba escrita, expedida por un mediador, de que el intento de resolver el litigio mediante mediación no ha tenido éxito; a falta de dicha prueba, el tribunal desestima la demanda.